Nieuwe Europese strategie voor astrodeeltjesfysica gelanceerd

09 - 01 - 2018


Het Astroparticle Physics European Consortium (APPEC) heeft de nieuwe Europese strategie voor astrodeeltjesfysica bekend gemaakt, tijdens een speciale vergadering in Brussel op 9 januari 2018. Onderzoek naar zwaartekrachtgolven, neutrino’s, donkere materie, en gammaflitsen zijn als topprioriteiten in de nieuwe strategie opgenomen. Het stragisch plan van Nikhef voor de komende jaren sluit uitstekend bij de nieuwe APPEC-roadmap aan.

Astrodeeltjesfysica is een relatief nieuw, groeiend en uitermate spannend onderzoeksveld dat al veel belangrijke resultaten geboekt heeft. Zo heeft de ontdekking van zwaartekrachtgolven in 2015, en meest recentelijk de waarneming van zwaartekrachtgolven gelijktijdig met licht van samensmeltende neutronensterren, de multi-messengerastronomie spectaculair van start laten gaan. Met de nieuwe strategie legt het onderzoeksveld zijn prioriteiten vast voor de komende tien jaar.

De nieuwe APPEC-roadmap benoemt drie relevante onderzoeksgebieden in de astrodeeltjesfysica, die inzicht moeten geven in de grote raadsels van het heelal:

  • de simultane studie van verschillende kosmische boodschappers: de multi-messengerastronomie,
  • de gedetailleerde studie van het meest mysterieuze elementaire deeltje: de neutrino,
  • het onderzoek van donkere materie en donkere energie en de oorsprong en evolutie van ons Universum.

Vanuit Nederland waren zowel Frank Linde (Nikhef, en van 2015 tot 2016 voorzitter APPEC) en Job de Kleuver (NWO, en secretaris-generaal APPEC) als Stan Bentvelsen (directeur Nikhef) betrokken bij het opstellen van de vernieuwde strategie.

Frank Linde kijkt uit naar nieuwe ontdekkingen: “Terwijl de officiële presentatie van de Europese astrodeeltjesfysica Roadmap even op zich liet wachten, is het onderzoeksveld nog spannender geworden. Getuige de recente eerste simultane observatie van een zwaartekrachtgolf en elektromagnetische straling en de Nobelprijs voor de Natuurkunde in 2017. Multi-messenger astrofysica is in full swing en ik kijk uit naar nieuwe ontdekkingen!”

Job de Kleuver voegt hieraan toe: “Europese samenwerking en coördinatie in het opvolgen van de aanbevelingen van deze roadmap zijn cruciaal om het enorme potentieel voor nieuwe ontdekkingen optimaal te benutten.”

Stan Bentvelsen, directeur Nikhef, over de rol van Nikhef: “Ons begrip van het universum in termen van elementaire deeltjes en krachten laat nog veel te wensen over en daarom is het onderzoeksveld van de astrodeeltjesfysica zo fascinerend. Het strategisch plan van Nikhef sluit perfect aan bij deze internationale APPEC-roadmap, waardoor we ook in de komende jaren een zeer zichtbare rol zullen blijven spelen.”

Over APPEC:

APPEC is een consortium van 18 financieringsinstanties, nationale overheidsinstellingen en instituten uit 16 Europese landen (waaronder NWO & Nikhef), die verantwoordelijk zijn voor de coördinatie en financiering van nationale onderzoeksinspanningen in de astrodeeltjesfysica.
APPEC’s doel is om een gezamenlijke Europese strategie voor astrodeeltjesfysica te coördineren, de aanbevelingen van de roadmap uit te voeren en om een forum te creëren waar toekomstige activiteiten worden besproken en gemeenschapplijke initiatieven worden opgestart.

www.appec.org

Meer informatie:

Informatie over het evenement in Brussel: http://www.appec.org/news/9-january-2018-launch-event-for-the-new-european-astroparticle-physics-strategy

De nieuwe strategie is beschikbaar via de APPEC website: www.appec.org/roadmap

 

Het originele APPEC-persbericht:

Mapping the future of European astroparticle physics research

09 January 2018

Gravitational waves, neutrino, dark matter and gamma ray research are high on the list of research priorities being recommended today with the launch of the latest European astroparticle physics strategy.

Astroparticle physics is a relatively new and rapidly growing field that is already achieving important results: the most recent and well-known being the discovery of gravitational waves that has opened a new era of multi-messenger astronomy and earned the field the 2017 Nobel Prize for physics.

Astroparticle physicists from across Europe have gathered today in Brussels, alongside their international colleagues and important guests from the European Commission, to celebrate the official announcement of the new strategy by the Astroparticle Physics European Consortium (APPEC) which will guide the community’s recommended research priorities over the next ten years. By acting coherently on these recommendations, Europe will be able to exploit fully the tantalising potential for new discoveries that is highlighted within the strategy document.

The new APPEC roadmap includes three relevant astroparticle research areas:
i) the simultaneous study of cosmic messengers (charged cosmic rays, electromagnetic radiation, neutrinos and gravitational waves)  emitted from the highest energy  cosmic sources in the Universe (multi-messenger approach);
ii) a detailed study of the most mysterious and elusive elementary particle, the neutrino;
iii) the exploration of the dark side of the Universe (dark matter and dark energy) together with a study of all its evolution from the Big Bang (cosmology, study of the CMB- cosmic microwave background radiation).

APPEC is calling for continued experimental efforts and funding support in these areas in particular through big projects endorsed by the consortium and community such as the Cubic Kilometre Neutrino Telescope (KM3NeT), the Cherenkov Telescope Array (CTA), future gravitational interferometers (the Einstein Telescope) and a substantial upgrade of our underground research infrastructures (the Gran Sasso laboratory, in particular). The report also includes recommendations addressing, in addition to the scientific issues, crucial organisational aspects as well as important societal issues such as gender balance, education, public outreach and relations with industry.

“This is such an exciting time for astroparticle physics!” said Antonio Masiero, chair of APPEC and a physicist at the National Institute for Nuclear Physics (INFN) and the University of Padua, Italy.

“Never before has our understanding of the fundamentals of our Universe been so great and yet, at the same time, never before have we faced so many un-answered questions to solve, such as what is dark matter that together with dark energy makes up a huge 95% of our Universe, or what is the mechanism that gives neutrinos mass, or even simply why matter (and therefore ourselves) even exists at all! Revealing the answers to these questions will tell us a lot about the origins, evolution and overall structure of the Universe, and will reshape our understanding of physics.

“This work needs a collaborative effort and APPEC is at the centre of making sure that the European research community and experiments are at the global forefront of these discoveries. Building on the successful work of the previous APPEC roadmap in 2011, and based on recommendations from across the full breadth of the astroparticle physics research and funding communities, APPEC will collaborate with our colleagues to implement the strategy recommendations concerning the cosmic messengers, neutrino physics, the dark side (dark matter and energy) and the origin of the Universe (through the study of the cosmic background radiation).

Such a task represents an enormously fascinating adventure into uncharted scientific territory.”

Notes to editors

More information about the event: http://www.appec.org/news/9-january-2018-launch-event-for-the-new-european-astroparticle-physics-strategy

The new strategy is available now on the new APPEC website.

Further information and copies of the strategy are available from the APPEC communications office:
Corinne Mosese
APPEC Communications
+44 (0)1793 442870

About APPEC
APPEC is a consortium of 18 funding agencies, national government institutions, and institutes from 16 European countries, responsible for coordinating and funding national research efforts in astroparticle physics.
The APPEC General Assembly gathers heads of agencies around Europe and observers from international organizations such as CERN, the European Southern Observatory (ESO) and the European Committee for Future Accelerators (ECFA), to coordinate a collective European strategy for astroparticle physics, execute the recommendations of the roadmap and to create a forum where future actions are discussed and common endeavours emerge.
www.appec.org