Smart Skills Lab deelt kennis Einstein Telescoop met bedrijven

28 augustus 2025

Een nieuw laboratorium in Maastricht gaat de technologie uit het onderzoek naar de Einstein Telescoop bereikbaar maken voor het bedrijfsleven. Het nieuwe ETpathfinder Smart Skills Lab ontwikkelt de komende jaren lesmodules waarmee vooral het midden- en kleinbedrijf (MKB) zijn werknemers kan bijscholen.

De Einstein Telescoop is een onderzoeksfaciliteit in ontwikkeling, bedoeld om zwaartekrachtsgolven met ongekende precisie te detecteren. Het project bundelt tal van sleuteltechnologieën, zoals fotonica, cryotechniek, ultrahoog vacuüm en data-analyse. 

Die zijn niet alleen relevant voor de wetenschap, maar ook voor sectoren als de hightechindustrie, bouw, installatietechniek en logistiek. Juist in die sectoren blijkt het moeilijk om toegang te krijgen tot de nieuwste technologische inzichten. Het Smart Skills Lab wil die kloof dichten.

Perfecte plek

“De lesprogramma’s bouwen we stap voor stap op,” zegt projectleider prof. Stefan Hild van de Universiteit Maastricht en Nikhef. “Van eenvoudige instructievideo’s en interactieve online tools tot workshops in onze laboratoria en cleanroom.” 

ETpathfinder, waar veel van de technologie voor de Einstein Telescoop wordt voorbereid en getest, fungeert daarbij als experimentele leeromgeving.

In het eerste projectjaar verdiepen elf gepromoveerde technologie-experts zich in de gebruikte technieken. Daarna vertalen zij deze kennis, samen met het mbo en hbo, naar bruikbaar leermateriaal. “We starten met verschillende technische domeinen,” aldus Hild. “Dat levert tientallen trainingen op, waar bedrijven naar behoefte uit kunnen kiezen.”

Leeroplatform

Via een digitaal leerplatform worden de trainingen breed beschikbaar gesteld. Bedrijven kunnen zelfstandig of onder begeleiding aan de slag. Innovatieworkshops, bedrijfsbezoeken en praktijkgerichte oefeningen maken de overdracht van kennis concreet en toepasbaar. Daarmee krijgt het MKB directe toegang tot technologieën die eerder vooral in onderzoeksinstellingen beschikbaar waren.

Het project speelt ook in op het groeiende tekort aan technisch geschoold personeel. Door praktijkgericht onderwijs te koppelen aan actuele innovaties, draagt het Smart Skills Lab bij aan een toekomstbestendige arbeidsmarkt. De opgebouwde kennis en vaardigheden blijven bovendien van waarde, ongeacht de uiteindelijke locatie van de Einstein Telescoop.

Interreg 

Het ETpathfinder Smart Skills Lab ontvangt ruim 2 miljoen euro van het Europese Interreg-programma, dat grensoverschrijdende samenwerking stimuleert. In totaal zijn 16 partners betrokken. Nikhef is via de Universiteit Maastricht en NWO bij het project betrokken.

De partners zelf dragen samen een gelijk bedrag bij aan het project. Dankzij deze steun kunnen bedrijven in de regio snel profiteren van de technologische spin-off van fundamenteel wetenschappelijk onderzoek.