Bas Hofman, promovendus aan het Nikhef, verdedigt zijn proefschrift maandag 9 maart 2026 om 16.00 aan de Universiteit Utrecht.
Correlated Jet Observables as Probes of the Quark–Gluon Plasma
‘Wanneer atoomkernen met bijna de snelheid van het licht op elkaar botsen, ontstaan er minuscule vuurballen die heter en dichter zijn dan alles wat we op aarde kunnen maken – zelfs heter dan de kern van de zon. In deze extreme omstandigheden smelt materie tot haar meest fundamentele vorm: een vloeibare soep van quarks en gluonen, het zogenoemde quark-gluonplasma. Dit plasma bestond slechts een fractie van een seconde na de oerknal ook al, en biedt een unieke kijk op hoe materie in het vroege heelal is ontstaan.
In mijn promotieonderzoek bestudeerde ik hoe ‘jets’, smalle bundels van deeltjes die in zulke botsingen ontstaan, veranderen wanneer ze door dit plasma heen bewegen. Net als kogels die door water vliegen, verliezen jets energie en veranderen ze van vorm in de dichte omgeving van het plasma. Door zorgvuldig te analyseren hoe verschillende eigenschappen van jets samen veranderen, kon ik afleiden hoe sterk ze met het plasma interageren en wat dat vertelt over de structuur ervan op microscopische schaal.
Met behulp van data van het ALICE-experiment aan de Large Hadron Collider bij CERN ontwikkelde ik nieuwe methoden om correlaties tussen jet-eigenschappen te meten. Daarmee kunnen we meer informatie halen uit complexe en ruisrijke datasets. De resultaten geven nieuw inzicht in hoe quarks en gluonen zich gedragen onder extreme omstandigheden, en tonen aan hoe geavanceerde data-analyse ons helpt patronen te ontdekken die diep verborgen liggen in enorme hoeveelheden meetgegevens.’
De promotie vindt plaats in het Academiegebouw, Domplein 29, 3512 JE Utrecht.
Meer informatie en een link naar de livestream op de website van de Universiteit Utrecht.
Promotor: prof. dr. R.J.M. Snellings
Co-promotor: dr. M. Verweij
