Nationaal instituut voor subatomaire fysica

Lees alles over het zwaartekrachtsgolvenonderzoek op Nikhef

_________________________________________________________________________

15 juni 2016 - ZWAARTEKRACHTSGOLVEN GEDETECTEERD VAN TWEEDE PAAR BOTSENDE ZWARTE GATEN

Op 15 juni om 19.15 uur Nederlandse tijd werd aangekondigd dat de LIGO Scientific Collaboration en de Virgo collaboration een tweede zwaartekrachtsgolf-event hebben geïdentificeerd in de data van de Advanced LIGO-detectoren.

- Lees meer (Nikhef-persbericht met perscontacten) >>
- Lees het persbericht van de collaboratie >>
- Link naar het artikel in Physical Review Letters


11 februari 2016 - Eerste directe detectie zwaartekrachtsgolven

Op 11 februari j.l. werd op Nikhef een persevenement gehouden over de eerste detectie van zwaartekrachtsgolven. Nikhef-onderzoekers speelden een belangrijke rol bij deze wetenschappelijke ontdekking van wereldformaat.

De pers kwam in groten getale langs voor de aankondiging van het resultaat en er verschenen talrijke artikelen in de nationale kranten en op websites. Ook de TV en radio wijdden veel aandacht aan het nieuws. Zo waren Jo van den Brand, Chris van den Broeck en Gijs Nelemans te gast bij de populaire talkshow 'De Wereld Draait Door' en werden andere onderzoekers van de zwaartekrachtsgolvengroep geïnterviewd voor o.a. het Jeugdjournaal, het NOS-journaal, Kennis van NU TV en RTL4 Nieuws.

- Bekijk de Nikhef-in-de-media lijst van TV en radio items

- Bekijk de Nikhef-in-de-media lijst van print artikelen

- Bekijk de Nikhef-in-de-media lijst van online artikelen

Vindt u een artikel of uitzending niet in de lijst, geef dit dan door aan de afdeling communicatie (contactgegevens hieronder)

Video's
Bekijk hier de video's die Nikhef gemaakt heeft over de eerste detectie:

Nikhef-film met o.a. Jo van den Brand, Chris van den Broeck en Stan Bentvelsen over het nieuws rond zwaartekrachtsgolven

Korte Nikhef-animatie over het detecteren van zwaartekrachtsgolven (NL)

Korte Nikhef-animatie over het detecteren van zwaartekrachtsgolven (EN)

Uitgebreide Nikhef-animatie over het detecteren van zwaartekrachtsgolven (NL)

Uitgebreide Nikhef-animatie over het detecteren van zwaartekrachtsgolven (EN)

Nikhef-interview met Robbert Dijkgraaf over de eerste detectie van zwaartekrachtsgolven

Nikhef-film over simulaties rond de detectie van zwaartekrachtsgolven, interview met Luciano Rezzolla, theoretisch astrofysicus in Frankfurt

Nikhef-film over (Advanced) Virgo


Persberichten

Hieronder de persberichten die Nikhef sinds de aankondiging uitgebracht heeft:

Zwaartekrachtsgolven gedetecteerd 100 jaar na Einsteins voorspelling

GW150914 afkomstig van samensmeltend dubbel zwart gat

Einsteins theorie getest aan de hand van GW150914

Onderzoek zwaartekrachtsgolven leidt tot commerciële toepassingen

Zoektocht naar neutrino's na eerst waargenomen zwaartekrachtsgolf

Persberichten van de collaboraties:

Virgo: http://public.virgo-gw.eu/gravitational-waves-detected-100-years-after-einsteins-prediction/

LIGO: http://www.ligo.org/news/detection-press-release.pdf

__________________________________________________________________

ZWAARTEKRACHTSGOLVEN GEDETECTEERD 100 JAAR NA EINSTEINS VOORSPELLING

Nikhef-persbericht

ZWAARTEKRACHTSGOLVEN GEDETECTEERD 100 JAAR NA EINSTEINS VOORSPELLING

LIGO opent een nieuw venster op het universum met de detectie van zwaartekrachtsgolven, afkomstig van twee botsende zwarte gaten.

Dit is een gezamenlijk persbericht van Nikhef, FOM, de Radboud Universiteit en de Vrije Universiteit Amsterdam.

Amsterdam, 11 februari 2016

Wetenschappers hebben voor het eerst rimpelingen in de ruimtetijd, zogeheten zwaartekrachtsgolven, waargenomen. Deze zwaartekrachtsgolven arriveerden op aarde afkomstig van een cataclystische gebeurtenis in het verre universum. Deze eerste meting van zwaartekrachtsgolven bevestigt een belangrijke voorspelling van Albert Einsteins algemene relativiteitstheorie uit 1915 en opent een nieuw venster op de kosmos.

Zwaartekrachtsgolven bevatten informatie over hun turbulente oorsprong en over de aard van zwaartekracht, die op geen andere manier kan worden verkregen. Natuurkundigen hebben geconcludeerd dat de gedetecteerde zwaartekrachtsgolven zijn ontstaan in de laatste fractie van een seconde van de samensmelting van twee zwarte gaten, waardoor één enkel, zwaarder, tollend zwart gat ontstond. De samensmelting van twee zwarte gaten was tot nu toe alleen voorspeld, maar nooit waargenomen.

De zwaartekrachtsgolven zijn op 14 september 2015 om 10.51 uur Nederlandse tijd gedetecteerd door beide Laser Interferometer Gravitational-wave Observatory (LIGO) detectoren, in Livingston (Louisiana) en Hanford (Washington) in de Verenigde Staten. De LIGO-observatoria worden gefinancierd door de Amerikaanse National Science Foundation (NSF). Ze zijn ontworpen en gebouwd en worden gerund door Caltech en MIT.

De ontdekking, die geaccepteerd is voor publicatie in Physical Review Letters, is gedaan door de LIGO Scientific Collaboration (inclusief de GEO Collaboration en het Australian Consortium for Interferometric Gravitational Astronomy) en de Virgo Collaboration, gebruikmakend van data van de twee LIGO-detectoren.

Lees meer >>

Over Nikhef en Nikhef-bijdragen aan de ontdekking

Nederlandse wetenschappers spelen belangrijke rol bij ontdekking zwaartekrachtsgolven

Nederlandse wetenschappers zijn nauw betrokken bij deze baanbrekende ontdekking. Als leden van de ‘LIGO Scientific Collaboration - Virgo Collaboration’ (LVC) hebben natuurkundigen van het Nationaal instituut voor subatomaire fysica (Nikhef) en de Vrije Universiteit Amsterdam, en sterrenkundigen van de Radboud Universiteit cruciale bijdragen geleverd aan de validatie van de meting, de data-analyse van deze zwaartekrachtsgolven, en meegewerkt aan de astrofysische interpretatie.

Nederlandse bijdragen:
Nikhef levert binnen de LIGO-Virgo-samenwerking belangrijke bijdragen zowel aan instrumentatie als aan data-analyse. Met name software voor het detecteren en modelleren van zwaartekrachtsgolven afkomstig van samensmeltende zwarte gaten en neutronensterren, maar ook voor de zoektocht naar continue zwaartekrachtsgolven van bijvoorbeeld sneldraaiende neutronensterren in binaire systemen.

Voor de Advanced Virgo-detector, die als uitbreiding van het LVC netwerk dit jaar in gebruik genomen zal worden, is Nikhef verantwoordelijk voor seismische isolatie en voor optische sensoren die de stabiele werking van het instrument moeten garanderen. Verder speelt Nikhef een belangrijke rol binnen het Einstein Telescope project, een toekomstig observatorium voor zwaartekrachtsgolven.

De sterrenkundigen van de Radboud Universiteit richten zich op de astrofysische interpretatie en het combineren van zwaartekrachtsgolfinformatie met gegevens van traditionele telescopen. Daarvoor ontwikkelen ze binnen de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie (NOVA) onder andere de BlackGEM-telescoop.

Over Nikhef
Het Nationaal instituut voor subatomaire fysica (Nikhef) verricht onderzoek op het gebied van deeltjes- en astrodeeltjesfysica. Nikhef is een samenwerkingsverband tussen de Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) en vijf universiteiten: de Vrije Universiteit Amsterdam, de Radboud Universiteit, de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Utrecht en de Rijksuniversiteit Groningen. FOM maakt deel uit van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Prof. Dr. Jo van den Brand
Dr. Chris van den Broeck
Prof. Dr. Gijs Nelemans

Key persons Nikhef en Radboud Universiteit Zwaartekrachtsgolvenonderzoek

Prof. Dr. Jo van den Brand
Initiator en leider van het gravitatie-fysica programma van Nikhef

Dr. Chris van den Broeck
Senior-onderzoeker gravitatiefysica-groep van Nikhef

Prof. Dr. Gijs Nelemans
Hoogleraar sterrenkunde Radboud Universiteit en KU Leuven en verbonden aan Nikhef

Contactgegevens Nikhef

Het Nationaal instituut voor subatomaire fysica Nikhef
Afdeling Wetenschapscommunicatie - Vanessa Mexner - 020-592 2075 / 5075

Logo's

Magazine 'GW150914: Zwaartekrachtsgolven bestaan en zijn te meten'

Bekijk hier de PDF van het magazine 'GW150914: Zwaartekrachtsgolven bestaan en zijn te meten'.

Kijk ook op http://www.zwaartekrachtsgolven.nl/

Beeldbank

Artist's impression of a cryolink that is installed in between the main beampipe and the towers containing the end mirrors in the 3-km long interferometer arms; the cryolinks are an essential ingredient in reaching the ultrahigh vacuum requirements of Virgo. Credit: Marco Kraan, Nikhef
Assembly and testing of the multi-stage seismic attenuation systems in the clean room at Nikhef. Credit: Marco Kraan, Nikhef
Spacetime is perturbed by the motion of two black holes rotating around each other. Credit: Swinburne Astronomy Productions
Artist's impression of an exotic double object, consisting of a tiny, but very heavy neutron star (pulsar PSR J0348+-342) spinning 25 times per second, orbited every two and a half hours by a white dwarf star. Credit: ESO/L. Calçada
The Virgo north pipe. Credit: Kees Huyser, Nikhef
Modelling gravitational wave complexity. Credit: MPI for Gravitational Physics/W.Benger-ZIBFig 18

Link naar de volledige beeldbank

Voor meer foto's en bijschriften klik hier

De foto's mogen gebruikt worden zolang de volledige bijschriften met credits gebruikt worden.

Zwaartekrachtsgolven & Technology Transfer

Nikhef onderzoekers spelen een leidende rol in het onderzoek naar
gravitatiegolven. Deze minuscule rimpelingen in ruimte-tijd vereisen
naast complexe data analyse technieken ook geavanceerde instrumenten met extreme gevoeligheid. Dit heeft tot gevolg dat er in het onderzoek naar gravitatiegolven een geweldige hoeveelheid nieuwe technologieën zijn ontwikkeld. >> Lees meer

LIGO Scientific Collaboration - Virgo Collaboration (LVC)

Informatie over de LIGO Scientific Collaboration - Virgo Collaboration (LVC)