Deeltjesfysicus Marco van Leeuwen is met ingang van 1 juli de nieuwe Nikhef programmaleider voor het ALICE-experiment. Hij volgt Raimond Snellings op die nog als adjunct-programmaleider aanblijft.
Dat heeft de Nikhef-directie vandaag bekend gemaakt. Van Leeuwen was tot dit jaar spokesperson voor het ALICE-experiment op CERN, een wetenschappelijk samenwerkingsverband van circa 1900 wetenschappers uit de hele wereld op het gebied van quark-gluonplasma.
Nikhef is van oudsher nauw betrokken bij ALICE via de GRASP onderzoeksgroep aan de Universiteit Utrecht. Het onderzoek spitst zich toe op botsingen tussen zware ionen zoals lood in de LHC-versneller op CERN. Daarbij ontstaan omstandigheden die ook rond de oerknal aan de orde waren.
Bij het Nikhef-onderzoeksprogramma met ALICE zijn circa dertig onderzoekers, engineers en technici betrokken. Behalve analyses van de meetgegevens uit het experiment, zijn ook upgrades van de detector een belangrijke activiteit.
De ALICE-groep leverde eerder belangrijke onderdelen van de inner detector, de zogeheten ITS. Nu zijn veel voorbereidingen gaande voor een verdere verbetering door Nikhef van de ITS met een extra schil van buigbare sensorchips rond de botsingen in de bundel.
Voor de langere termijn wordt gewerkt aan een volledige vernieuwing van de detector naar een opvolger voor de huidige detector: ALICE3. Daarvoor gaat de afdeling Mechanische Technologie van Nikhef een nieuwe koolstofvezel draagstructuur ontwerpen en bouwen, en de afdeling Elektronica Technologie veel van de elektronica.
“Met name dat soort projecten vergt veel coördinatie en afstemming met de wetenschappelijke en de technische groepen”, zegt Van Leeuwen, die met name daarin een belangrijke taak voor zichzelf ziet. Naast het organisatorische werk hoopt hij ook ruimte te houden voor meer inhoudelijk onderzoek. “Ik ben en blijf iemand die ook graag dingen zelf uitzoekt en met promovendi werkt.”
ALICE is ook direct betrokken bij het onlangs door NWO gefinancierde FASTTRACK programma op Nikhef, dat nieuwe tijdgevoelige sensortechnologie ontwikkelt die botsingen in de veel intensere deeltjesbundels in de nieuwe HL-LHC versneller kan overzien en ontrafelen.
Scheidend programmaleider Raimond Snellings is behalve hoogleraar deeltjesfysica in Utrecht sinds dit jaar ook associate director van Nikhef en lid van de CERN Council, de ledenraad van het deeltjesinstituut in Genève. Hij is tien jaar programmaleider van ALICE geweest.
