Nationaal instituut voor subatomaire fysica

21-11-2012

Nikhef-onderzoeksgroep Donkere Materie ontvangt FOM-subsidie

Figuur 1. Donkere materie. Net als het topje van een ijsberg, is slechts 15% van alle materie in het heelal zichtbaar doordat het bestaat uit bekende standaardmodel deeltjes. Het overgrote deel bestaat uit nog onbekende deeltjes, ook wel donkere materie genoemd. Het doel van het programma is om het deeltje verantwoordelijk voor donkere materie te vinden. Credit: Ralph A. Clevenger / Hollandse Hoogte

Nikhef nieuwsbericht

Amsterdam, 21 november 2012 - De Nikhef-onderzoeksgroep Donkere Materie, onder leiding van Dr. Patrick Decowski, heeft een subsidie van € 1.985.000 ontvangen van De Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) in het kader van de Vrije FOM-programma's.

FOM heeft in totaal 9,9 miljoen euro toegekend aan vijf nieuwe onderzoeksprogramma's. De onderzoeksgroepen gaan werken aan gebieden waarop de Nederlandse natuurkunde internationaal uitblinkt en waarvan het wetenschappelijk en maatschappelijk belang duidelijk aanwezig is.

De Vrije FOM-programma's verenigen de beste onderzoeksgroepen op hun terrein in Nederland. In elk onderzoeksprogramma bundelen dé specialisten van de verschillende Nederlandse kennisinstellingen hun krachten. Daarmee realiseert FOM wat in het beleidsjargon 'focus en massa' heet: met een fors aantal van de beste onderzoekers in Nederland op nationaal niveau gecoördineerd werken aan een beperkt aantal uitdagende wetenschappelijke onderwerpen.

De vijf gehonoreerde programma's zijn de winnaars in een zware competitie die afgelopen voorjaar startte met achttien ingediende aanvragen voor Vrije FOM-programma's. Op basis van mondelinge presentaties, adviezen van commissies en een scherpe beoordeling door internationale experts van de wetenschappelijke kwaliteit van de aanvragen heeft het bestuur van FOM de hoogst eindigende aanvragen gehonoreerd.

Over het programma:

Het verborgen heelal: wat is het subatomaire bestanddeel van donkere materie? 

Het heelal bestaat voor ongeveer 85% uit donkere materie. Hoewel de astronomie met zwaartekrachtmetingen overweldigend bewijs heeft geleverd voor het bestaan van donkere materie, zijn de deeltjes zelf nog niet waargenomen. Dit programma stelt de onderzoekers in staat om deel te nemen aan de XENON-collaboratie voor de directe detectie van donkere materie. Daarnaast gaan ze data uit allerlei (astro)fysische experimenten combineren in een systematisch theoretisch onderzoek, om zoveel mogelijk achter de eigenschappen van het donkere-materie deeltje te komen.

Programmaleider dr. Patrick Decowski (Nikhef/UvA): "Wereldwijd zijn wetenschappers op zoek naar donkere-materie deeltjes. Iedereen wil graag de eerste ontdekker zijn. Nikhef is als partner betrokken bij het lopende XENON100 experiment - het meest gevoelige donkere materie experiment tot nu toe - en de opvolger XENON1T, een 100x gevoeliger experiment dat in 2015 van start zal gaan. Met de experimentele en theoretische projecten van het programma gaat Nederland tot de wereldtop op het gebied van donkere materie behoren." 

Het programma is een samenwerking van wetenschappers van het GRAPPA instituut aan de Universiteit van Amsterdam en Nikhef. Meer informatie

Uitgebreide informatie over het programma in Engels

Contactinformatie 

Afdeling Wetenschapscommunicatie Nikhef: Vanessa Mexner - 020-5925075
Dr. Patrick Decowski (Nikhef/UvA): 020-5922145