BLOG Lex Greeven: Wat ik op feestjes vertel over mijn werk

4 March 2020

LHCb-promovendus Lex Greeven van Nikhef blogt over zijn werk als promovendus in een groot deeltjesexperiment op CERN. Deze week: hoe vertel ik het aan mijn vrienden?

Als iemand mij op een feestje vraagt wat voor werk ik doe en ik zeg dat ik promovendus in deeltjesfysicaonderzoek ben, krijg ik vaak vragende blikken. Mensen denken bij onderzoek vaak aan krijtborden vol met ingewikkelde vergelijkingen of aan in een witte labjas metingen uitvoeren in het lab. Voor sommigen van mijn collega’s is dit misschien het geval, maar zoals de meeste mensen tegenwoordig werk ik het grootste gedeelte van mijn tijd achter de computer. Daar ben ik dan bezig met het analyseren van de data die in de afgelopen 9 jaar verzameld zijn met de LHCb-detector bij CERN.

De eerste data werden al verzameld in 2011, ik zat nog op de middelbare school. Ik had toen al wel eens over CERN gehoord, maar nooit gedacht dat ik er later zelf aan mee zou werken! Zelf data verzamelen zit er bij dit soort grote experimenten niet in, daar is de apparatuur veel te groot en ingewikkeld voor. Daarom bestaat de LHCb-collaboratie uit meer dan 900 leden, die allemaal hun eigen steentje bijdragen aan het experiment. Sommigen focussen zich meer op de hardware-kant, anderen op de software. Ik werk, zoals ik in mijn vorige blogpost schreef, aan de software voor de nieuwe ‘SciFi’-detector. Daarnaast werk ik mee aan een analyse van de verzamelde data, waarmee we bij Nikhef op zoek zijn naar nieuwe fysica.

De LHCb-deeltjesdetector op CERN, zestig meter onder de grond.

We doen dit door te zoeken naar het verval van een zwaar deeltje naar een lichter deeltje en twee elektronen. Dan vergelijken we hoe vaak dit gebeurt met hetzelfde verval, maar dan met twee muonen (het zwaardere ‘broertje’ van het elektron) in plaats van elektronen. Volgens het Standaardmodel van de deeltjesfysica zou dit ongeveer even vaak moeten voorkomen. Als dit niet het geval is, betekent dit dat er mogelijk nieuwe fysica in het spel is. Vergelijkbare LHCb-analyses hebben al aanwijzingen gezien voor deze zogenaamde ‘schending van lepton-universaliteit’ (voor meer informatie zie dit Nikhef-nieuwsbericht). Onze  analyse is een extra check in deze zoektocht naar nieuwe fysica!

In de praktijk betekent dit veel programmeren en naar grafieken kijken. Een keer per week bespreek ik met de andere leden van ons analyseteam hoe we ervoor staan, waar we ons
momenteel op focussen, wat we deze week willen bereiken en soms geef ik een korte presentatie over wat ik de afgelopen week gedaan heb. Dit soort analyses zijn erg complex, vaak duurt het bijna een jaar voordat de eerste resultaten er zijn. Ik ben in september begonnen, langzaam maar zeker boeken we vooruitgang. Maar het zal nog even duren voordat we weten of we schending van lepton-universaliteit vinden. Ik houd jullie up-to-date hier in mijn blog, dus stay tuned…