National Institute for Subatomic Physics

Geschiedenis Nikhef

Door een overeenkomst van FOM, de gemeente Amsterdam en Philips werd in 1946 het 'Instituut voor Kernfysisch Onderzoek' (IKO) opgericht. In dit laboratorium werd gedurende dertig jaar met behulp van een cyclotron en een lineaire elektronenversneller onderzoek verricht op het gebied van kernfysica en radiochemie.

Onderzoek op het gebied van elementaire deeltjes (ook hoge-energiefysica) werd ondernomen vanuit het Zeemanlaboratorium van de Universiteit van Amsterdam. Vanaf 1957 werden de experimenten uitgevoerd met de versnellers op CERN (Conseil Europeen pour la Recherche Nucleaire, opgericht in 1954), terwijl de analyses werden verricht in Amsterdam en Nijmegen.

Nikhef
Het onderzoek in de verwante vakgebieden kernfysica en hoge-energiefysica werd midden jaren zeventig gebundeld in een nieuw onderzoeksinstituut. Op 17 juni 1975 werd, na tien jaar voorbereiding, de overeenkomst getekend tot oprichting van het Nationaal Instituut voor Kernfysica en Hoge-Energiefysica (NIKHEF) tussen de Stichting FOM, de Stichting IKO, de Universiteit van Amsterdam en de Katholieke Universiteit van Nijmegen,. "Deze handeling maakt de weg vrij voor het uitvoeren van het laatste onderdeel van het nationale plan voor kernfysica en hoge-energiefysica, waartoe de regering in 1971 had besloten," schreef het O & W bulletin van het Ministerie van Onderwijs en Wetenschap op 18 juni 1975.

Later hebben onderzoeksgroepen van andere universiteiten zich bij de samenwerking aangesloten. Inmiddels gaat het instituut verder onder de naam Nationaal instituut voor subatomaire fysica (Nikhef).

Hoogtepunten IKO en NIKHEF sectie Kernfysica

Instituut voor Kernphysisch Onderzoek (IKO)

1946        FOM, Philips en Gemeente Amsterdam stichten IKO en starten  bouw cyclotron
1949        Eerste bundel in het cyclotron
1958        Start experimenten met geëxtraheerde bundel uit het cyclotron
1961        Start bouw Philips elektronenversneller
1964        Eerste radiochemische experiment met de Philips versneller
1967        Bouw van 100 MeV Elektronen Versneller Amsterdam (EVA)  start experimenten
1973        Start bouw 500 MeV Medium Energy Accelerator (MEA)
1975        Oprichting NIKHEF

Nationaal Instituut voor Kernfysica en Hoge-Energie Fysica


1976        IKO gaat op in NIKHEF sectie K
1977        Eerste fysische en radiochemische experimenten met lage-energie bundel uit MEA
1981        Eerste experimenten met hoge-energiebundels in de elektronenverstrooiingshal EMIN
1982        Met MEA worden de eerste pionen- en muonenbundels geproduceerd
1983        In de EMIN hal worden 10x betere coincidentie- experimenten uitgevoerd dan waar ook ter wereld
1989        Start bouw 700 MeV Amsterdam Pulse Stretcher (AmPS)
1993        Eerste experimenten met de continue interne en externe bundels van AmPS
1994        Proton-proton correlaties in atoomkernen aangetoond m.b.v. drievoudige coincidentie-experimenten in de EMIN hal
1995        Installatie van een gepolariseerde elektronenbron en spinrotator in MEA/AmPS
1997        Met de opgeslagen gepolariseerde bundel in AmPS wordt de neutron  vormfaktor gemeten
1998        Einde exploitatie MEA en AmPS
1999        Versnellers en instrumentarium worden ontmanteld en deels verscheept naar meer dan tien collega instituten