HERMES
- Het HERMES-experiment (HERA-meting van spin). De foto laat zien dat het hele experiment op rails staat en uit de ring van de deeltjesversneller (HERA) gereden kan worden. Linksonder is een stuk buis van de versneller te zien waar de elektronen doorheen bewegen (naar rechts).
Het HERMES experiment onderzocht de draaiing (spin) van protonen. Het onderzoek liep tot 2007 bij de deeltjesversneller HERA op onderzoekscentrum DESY bij Hamburg. HERA versnelde elektronen en protonen en liet deze op een aantal plaatsen botsen met hoge energie.
De spin van een deeltje valt het eenvoudigst te vergelijken met de draaibeweging van een tol. Bij het HERMES experiment onderzochten fysici hoe de spin van protonen verklaard kan worden uit de eigenschappen van zijn bouwstenen: quarks en gluonen. Uit eerder onderzoek blijkt namelijk dat de opgetelde spin van de bouwstenen niet gelijk is aan de totale gemeten spin van het proton zelf.
Spin is een karakteristieke eigenschap van deeltjes, net zoals massa en elektrische lading. Spin is pas in 1925 ontdekt, door de Nederlandse fysici Goudsmit en Uhlenbeck. In 1987 ontdekten wetenschappers op CERN, Genève, dat slechts een kleine fractie van de spin van het proton veroorzaakt wordt door de spin van de quarks waaruit het proton is opgebouwd. Om de ontbrekende hoeveelheid spin te vinden is vervolgens het HERMES experiment opgezet, waar vanaf 1995 onderzoek is gedaan. Het valt te verwachten dat spin een steeds belangrijkere rol zal spelen in tal van toepassingen. Een bekend voorbeeld van een toepassing waarbij spin (van protonen) een centrale rol speelt is de MRIscanner.
