Werken met metaal en houtbewerkingsmachines wet- en regelgeving

Inleiding
Sinds 1 januari 1997 is de werkgever volgens het Arbobesluit (voortkomend uit de richtlijn Arbeidsmiddelen) verplicht om de nodige maatregelen te treffen daar waar het gaat om arbeidsmiddelen. De arbeidsmiddelen moeten zodanig zijn uitgerust en/of worden toegepast dat de veiligheid en de gezondheid van de medewerkers tijdens het gebruik geen gevaar lopen. Het begrip 'arbeidsmiddel' wordt gedefinieerd als 'alle op de arbeidsplaats gebruikte machines, apparaten, gereedschappen en installaties'. Het refereert naar 'elke activiteit met betrekking tot een arbeidsmiddel, zoals ingebruikneming, buitengebruikstelling, vervoer, reparatie, ombouwing, onderhoud en verzorging waaronder reiniging'.

Veiligheid
De veiligheid zal niet tot nauwelijks in het geding komen wanneer bepaalde arbeidsmiddelen worden gebruikt (pennen, stoelen en paperclips). Arbeidsmiddelen die echter ook onder de definitie van een machine vallen ("een samenstel van onderdelen waarvan tenminste één onderdeel kan bewegen") kunnen daarentegen potentieel wel risicovol zijn en moeten daarom voldoen aan minimale veiligheidseisen.

Wetgeving
Een leverancier moet veilige arbeidsmiddelen (machines) leveren. Een werkgever die arbeidsmiddelen door medewerkers laat gebruiken, moet er voor zorgen dat deze geen gevaren voor de veiligheid en gezondheid kunnen veroorzaken.

Een werkgever heeft, naast de controle van tastbare en meetbare zaken, ook nog verplichtingen t.a.v. organisatorische aspecten. Het gaat met name om zaken zoals keuringen van materieel en de opleiding van personeel. Iedere werkgever moet zelf bepalen op welke wijze deze zaken in de organisatie worden opgenomen en uitgevoerd. Algemene bepalingen waaraan de werkgever (verantwoordelijke beheerder) aan moet voldoen, zijn opgenomen in voorlichting en onderricht.

CE-markering
Sinds januari 1995 moeten alle machines die voor de eerste maal binnen de EU gebruikt worden, door de fabrikant voorzien worden van een CE-markering. Dit geldt ook voor machines die gebouwd worden voor de verkoop, een niet-gewijzigde machine die van buiten de EU wordt geïmporteerd en een gewijzigde (tweedehands of nieuwe) machine.

Machines die voorzien zijn van een CE-markering hoeven op grond van artikel 7.2 van het Arbobesluit geen onderzoek te ondergaan op het voldoen van de machine aan alle in hoofdstuk 7 genoemde technische eisen. Wel moet een RI&E uitgevoerd worden die specifiek is toegespitst op het veilige gebruik en de plaats van de machine in het bedrijf.

Machines geproduceerd voor 1995 moeten voldoen aan de algemene voorschriften omschreven in arbobesluit, de artikelen 7.4, eerste en tweede lid, 7.7, 7.10, 7.13, 7.14, 7.15, 7.16, 7.17a, 7.17b, met uitzondering van het vierde lid, en 7.18b, eerste lid, onder a.

Artikel 7.2 Arbobesluit:

Arbeidsmiddelen met een CE-markering

1. Een door de werkgever aan de werknemer ter beschikking gesteld arbeidsmiddel voldoet aan de op dat arbeidsmiddel van toepassing zijnde Warenwetbesluiten.
2. Een arbeidsmiddel wordt vermoed te voldoen aan de artikelen 7.4, eerste en tweede lid, 7.7, 7.10, 7.13, 7.14, 7.15, 7.16, 7.17a, 7.17b, met uitzondering van het vierde lid, en 7.18b, eerste lid, onder a, indien het, overeenkomstig de daarop van toepassing zijnde warenwetbesluiten, is voorzien van een CE-markering, vergezeld van een EG-verklaring van overeenstemming, en het arbeidsmiddel overeenkomstig de daarbij behorende gebruiksvoorschriften wordt gebruikt.
3. Indien een arbeidsmiddel slechts voor een of meer onderdelen is voorzien van een CE-markering, vergezeld van een EG-verklaring van overeenstemming, wordt slechts ten aanzien van dat onderdeel respectievelijk die onderdelen vermoed dat het arbeidsmiddel voldoet aan de in het tweede lid genoemde artikelen.

Voor een uitgebreide opsomming van de artikelen is een pdf-bestand te downloaden.

Literatuur:
Arbobesluit, Artikel 7.3-7.7, 7.13-7.16
Beleidsregels 4.9-2, 7.3-2, 7.3-4, 7.3-5, 7.7 en 7.18
Arbo-informtieblad AI-4, lawaai op de arbeidsplaats, SDU, Den Haag
Arbo-informtieblad AI-11, Machineveiligheid: afschermingen en beveiligingen, SDU, Den Haag
Besluit Machines artikelen 6-9