Nationaal instituut voor subatomaire fysica

Beleid straling

Inleiding
Het onderstaande beleid heeft betrekking op het gebruik van radioactieve bronnen en toestellen die ioniserende straling uitzenden op het Nikhef.

Vergunning in het kader van de Kern Energie Wet (KEW)
Nikhef heeft een zogenaamde verzamelvergunning in het kader van de KEW. Dit betekent dat Nikhef voor het verrichten van haar wetenschappelijke onderzoek met diverse radioactieve bronnen en röntgentoestellen handelingen mag verrichten. De radioactieve bronnen welke binnen Nikhef gebruikt mogen worden kunt hier vinden.

Controle van de vergunning en bijbehorende voorschriften
De vergunning in het kader van de KEW van het Nikhef is in beheer van de stralingsdeskundige (lijst stralingsdeskundigen), de heer M. Vervoort. De stralingsdeskundige controleert regelmatig of de handelingen met radioactieve bronnen en toestellen binnen het grenzen van de vergunning vallen. Verder controleert hij regelmatig of de hoeveelheid (radio)activiteit die aanwezig is, overeenstemt met de vergunde hoeveelheid.

Daarnaast (voert) (laat) de stralingsdeskundige alle taken (uitvoeren) uit zoals deze zijn voorgeschreven in de voorschriften van de vergunning.

Aanpassen van de vergunning en het doen van meldingen
Aanpassingen aan de vergunning in het kader van de KEW worden ingediend (via de directeur FOM) bij het verantwoordelijke ministerie door de stralingsdeskundige. Het verantwoordelijke ministerie is Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. De aanvraag verloopt overigens via Senternovem (afdeling stralingsbescherming).

Meldingen worden eveneens ingediend bij Senternovem door de stralingsdeskundige via de directeur FOM

Radioactieve bronnen en toestellen

Aanschaf:

Indien een radioactieve bron of een toestel dient te worden aangeschaft, wordt dit besproken met de stralingsdeskundige. De stralingsdeskundige maakt een risicoschatting en bepaalt of de aan te schaffen bron/toestel binnen de vergunning past. Indien de aan te schaffen bron of toestel niet binnen de vigerende KEW-vergunning past mag de bron niet worden aangeschaft. Het is dan noodzakelijk om een uitbreiding van de KEW-vergunning in te dienen. De procedure voor de uitbreiding van een KEW-vergunning duurt minimaal 6 maanden.

Toestellen (bijvoorbeeld röntgentoestellen) zijn vergunningsplichtig indien de buisspanning 100 kiloVolt (kV) of hoger is. Dit betekent dat voor een toestel met een buisspanning van 100 kV of hoger een vergunning aangevraagd moet worden.

Toestellen met een buisspanning die lager is dan 100 kV zijn meldingsplichtig. Voor deze toestellen moet een melding gedaan worden bij Senternovem. Een meldingsprocedure duurt ongeveer 6 weken.

Het aanschaffen van een radioactieve bron of toestel mag alleen gedaan worden door de stralingsdeskundige.

Indien een stralingsbron wordt "geleend" van een andere organisatie dient dit vroegtijdig te worden overlegd met de stralingsdeskundige. Hij bepaald of de KEW-vergunning het "lenen" van de bron toestaat.

De aanwezige radioactieve bronnen kunt u hier vinden.

Gebruik van radioactieve bronnen:

Radioactieve bronnen mogen alleen worden gebruikt indien:

  1. de stralingsdeskundige hiervoor toestemming heeft gegeven;
  2. er afdoende maatregelen zijn getroffen om blootstelling aan ioniserende straling zoveel mogelijk te beperken;
  3. de gebruiker instructie heeft ontvangen van de stralingsdeskundige over het gebruik radioactieve bronnen of toestellen en de genomen maatregelen om blootstelling te beperken.

Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E)
Voor nieuwe toepassing dient een risico-inventarisatie en evaluatie uitgevoerd te worden. De RI&E is voorzien van een plan van aanpak. Alle te nemen maatregelen maken onderdeel uit van het plan van aanpak. De nieuwe toepassing mag in gebruik worden genomen nadat alle maatregelen getroffen zijn.

Het opstellen van de RI&E inclusief plan van aanpak valt onder de verantwoordelijkheid van de stralingsdeskundige.

Melding van stralingsincidenten
Stralingsincidenten worden door de stralingsdeskundige direct gemeld aan de directeur FOM en het directieteam van Nikhef. Bij ernstige stralingsincidenten meldt de stralingsdeskundige dit bij de Arbeidsinspectie. Overige afspraken omtrent ongevallen en incidenten staan beschreven in het document beleid melding ongevallen & overige incidenten

Afvoeren van radioactieve bronnen
Radioactieve bronnen dienen te worden afgevoerd naar de COVRA. De afvoer vindt plaats via de stralingsdeskundige.

Dosimetrie met behulp van Thermo Luminiscentie Detectie (TLD) badges
Dosimetrie met behulp van TLD-badges vindt alleen plaats indien er een gerede kans bestaat dat de dosis meer dan 1 mSv op jaarbasis bedraagt. Dosimeters kunnen worden aangevraagd bij de stralingsdeskundige.