Nationaal instituut voor subatomaire fysica

Straling in het kort

Wat is ioniserende straling?
Ioniserende straling is te zien als deeltjes, of elektromagnetische straling met een dusdanig hoge energie dat het elektronen kan verwijderen uit atomen, ofwel kan ioniseren. In de volksmond wordt ook wel gesproken van radioactieve straling. Er wordt onderscheidt gemaakt tussen radioactieve bronnen, als Radium, Uranium en Strontium en toestellen welke ioniserende straling uitzenden. Dit zijn bijvoorbeeld Röntgentoestellen en versnellers. Binnen de Nikhef-organisatie worden zowel radioactieve bronnen als toestellen gebruikt.

Wat is het gevaar?
Tijdens het gebruik van radioactieve bronnen of het gebruik van toestellen is er risico op blootstelling aan ioniserende straling (dosis). Indien de dosis te hoog is, kan dit leiden tot directe schade in en op het lichaam. Dit manifesteert zich binnen enkele uren of dagen. Een gevolg is bijvoorbeeld het rood worden van de huid. U kunt ook blootgesteld worden aan een of meerdere doses die geen directe schade toebrengen aan het lichaam maar indirect schade toebrengen aan het erfelijke materiaal. Dit kan een verhoogde kans op kanker tot gevolg hebben.

Gebruik van radioactieve stoffen en toestellen
Indien u gebruik wil maken van radioactieve bronnen of toestellen dient u contact op te nemen met de stralingsdeskundige van Nikhef. Dit is Marcel Vervoort. U ontvangt dan voorlichting en onderricht over de omgang met stralingsbronnen of toestellen en u wordt op de hoogte gesteld van voorwaarden waaronder werkzaamheden verricht mogen worden.

Heeft Nikhef een vergunning voor het gebruik van radioactieve stoffen en toestellen?
Nikhef heeft een uitgebreide vergunning in het kader van de Kern Energie Wet (KEW). Hierin zijn alle huidige toepassingen vergund waarbij gebruik gemaakt wordt van ioniserende straling. Mocht u een nieuwe toepassing wenselijk achten, neem dan z.s.m. contact op met de stralingsdeskundige om te beoordelen of de toepassing vergund is.
Een uitbreiding op de vergunning duurt minimaal 6 maanden!

U wilt een nieuwe toepassing gaan gebruiken?
Gedurende de ontwikkeling van experimenten is het mogelijk dat u een nieuwe toepassing van ioniserende straling wenst. U dient dan in een vroeg stadium contact op te nemen met de stralingsdeskundige van Nikhef. De stralingsdeskundige stelt met de gebruiker een Risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E) op met een plan van aanpak. In het plan van aanpak staat omschreven welke maatregelen genomen worden om bepaalde risico's te verminderen. Na het uitvoeren van het plan van aanpak kan de toepassing van start gaan.