Elektriciteit in het kort

Inleiding
Elektriciteit is niet weg te denken uit ons leven. Geen enkele organisatie of bedrijf kan zonder. Elektriciteit wordt toegepast voor verwarming, verlichting, aandrijving en besturing. Elektriciteit is een vorm van energie die zich leent voor veilig gebruik. Toch brengt het toepassen van elektrische energie risico's met zich mee.

De gevaren van elektriciteit worden veelal niet onderkend. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat we elektriciteit nauwelijks kunnen waarnemen. Een elektrisch ongeval kunnen we daartegen meestal maar al te goed waarnemen en kan grote gevolgen hebben voor personen en omgeving.

Risico
In de risico's wordt onderscheidt gemaakt tussen mensen (verbranding, elektrocutie) en omgeving (brand, explosie).

De mens
Het risico voor de mens is in contact komen met onder spanning staande materialen.
De effecten - afhankelijk van de stroomsterkte en het spanningsverschil- variëren van een schrikreactie tot het intreden van de dood. Hierbij moet het effect van de schrikreactie niet onderschat worden, het kan leiden tot een val of andere verwondingen. Een ander effect is verbranding. De ernst hiervan hangt af van het vermogen en de tijd dat de persoon is blootgesteld. Ook interne brandwonden zijn mogelijk. Soms komen deze verwondingen pas na enige uren aan het licht. Aantasting van (vitale) organen (hart) en andere weefsels komen ook voor.

De omgeving
Een brand en zelfs een explosie kunnen zich voordoen door abnormale verhitting van een apparaat of een stroomkring, als gevolg van een overbelasting of een kortsluiting.

Scheiding installaties en arbeidsmiddelen
Om de verantwoordelijkheid van elektrische veiligheid inzichtelijk te kunnen organiseren wordt er onderscheid gemaakt tussen de elektrische installaties en elektrische arbeidsmiddelen. Tot de elektrische installaties wordt alles gerekend tot en met het stopcontact (bijvoorbeeld stoppenkasten, verdeelkasten en transformatoren).

Alles wat wordt aangesloten op het stopcontact, wordt gerekend tot de elektrische arbeidsmiddelen (bijvoorbeeld de boormachine, freesmachine en de PC).

Regels m.b.t. elektrische installaties
De regels omtrent elektrische installaties zijn eenvoudig. De installatie verantwoordelijke (IV'er) is verantwoordelijk voor de veiligheid van de installaties. De IV'er mag voldoende onderrichte personen (VOP-IV'er) aanwijzen om eenvoudige handelingen te verrichten aan de installaties (bijvoorbeeld het vervangen van zekeringen).

Regels m.b.t. elektrische arbeidsmiddelen
Elektrische arbeidsmiddelen moeten periodiek gekeurd worden. Dit kunt u herkennen aan de sticker op het arbeidsmiddel. Voordat u gebruik gaat maken van het arbeidsmiddel dient u zich ervan te overtuigen dat het arbeidsmiddel in goede staat is en de keursdatum niet is overschreden.

Het keuren van de elektrische arbeidsmiddelen wordt uitgevoerd door de "keurmeester" of te wel VOP-elektrische arbeidsmiddelen.

Klik op het FOM-Arbo logo rechtsonder om te lezen wat FOM over dit onderwerp (voor)schrijft.