Nationaal instituut voor subatomaire fysica
Nationaal instituut voor subatomaire fysica
National institute for subatomic physics
Kruislaan 409 PO Box 41882
1098 SJ Amsterdam 1009 DB Amsterdam
The Netherlands The Netherlands
phone: +31 20 592 2000 fax: +31 20 592 5155

Vidi subsidie voor onderzoek quarks en gluonen Marco van Leeuwen

Amsterdam, 18 juli 2007

Nikhef nieuwsbericht

Marco van Leeuwen heeft van NWO een Vidi subsidie gekregen voor zijn onderzoek naar het quark-gluon plasma, met de deeltjesversneller in aanbouw op CERN, Geneve, bij Nikhef en de Universiteit Utrecht. Van Leeuwen, oud Nikhef promovendus, gaat de sterke kernkracht bestuderen in hoogenergetische botsingen tussen atoomkernen en eigenschappen zoals energiedichtheid en viscositeit van dit plasma meten. Deze kennis kan ook inzicht geven in de ontwikkeling van het heelal kort na de oerknal. Van Leeuwen werkt op dit moment aan het 'Lawrence Berkeley National Laboratory' in de VS.

Quarks en gluonen zijn de fundamentele bouwstenen van materie. Bij normale temperatuur en druk zijn deze fundamentele deeltjes echter niet detecteerbaar, omdat de sterke kernkracht ze opsluit in de protonen en neutronen, waaruit atoomkernen zijn opgebouwd.

De nieuwe versneller van CERN, de Large Hadron Collider (LHC), wordt in 2008 in gebruik genomen en zal dan de krachtigste versneller op aarde zijn. In atoomkernbotsingen bij LHC wordt kernmaterie geproduceerd met de hoogst haalbare energiedichtheid. Bij deze zeer hoge energie worden de quarks en gluonen bevrijd uit de protonen en neutronen. Hierdoor ontstaat bij de botsing een nieuwe aggregatietoestand van fundamentele materie: het quark-gluonplasma, dat van Leeuwen gaat onderzoeken.

De ALICE detector is speciaal ontworpen voor het bestuderen van kernbotsingen en het quark gluon plasma. Nikhef en de Universiteit Utrecht hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het bouwen van siliciumdetectoren voor de nauwkeurige detectie van geladen deeltjes die geproduceerd worden in atoomkernbotsingen.


De ALICE detector in aanbouw, april 2007. Foto: CERN


De ALICE controle kamer op CERN, Geneve. Foto: CERN


Nederlands onderdeel van de ALICE detector, gemaakt door Nikhef en de Universiteit Utrecht. Foto: Nikhef/Peter Ginter

Contact: Marco van Leeuwen of Gabby Zegers, wetenschapsvoorlichter Nikhef, 020-5925075

Meer informatie over het ALICE experiment op CERN: http://aliceinfo.cern.ch/index.html