Masterclass Elementaire Deeltjesfysica Nikhef succes

Op donderdag 22 en vrijdag 23 maart vond de derde Europese masterclass Elementaire Deeltjesfysica voor bovenbouwleerlingen plaats. Beide dagen namen rond de twintig geinteresseerde leerlingen deel aan het programma. Dat bestond uit twee lezingen, een werkcollege, een rondleiding en eindigde met een videoconferentie met de andere leerlingen in Europa die op dezelfde dag met de dezelfde opdrachten bezig waren geweest. Van de ruim veertig leerlingen die in totaal deelnamen was de helft vrouw. De meeste leerlingen zaten in de vijfde klas en waren vrijwillig, alleen of met een paar medeleerlingen gekomen. Ook waren er dit jaar enkele leerlingen uit lagere klassen die graag mee wilden doen. De leeftijden varieerden dan ook van 12 tot 21 jaar.

De deelnemers waren geinteresseerd in wat er gebeurt op het Nikhef, en wilden niet per se allemaal natuurkunde gaan studeren. Toch werd tijdens de lunch de wetenschappers het hemd van het lijf gevraagd over de verschillen tussen de verschillende natuurkunde studies in Nederland en de technische natuurkunde studies. De enthousiaste reacties van leerlingen zijn een goede motivatie voor volgend jaar! "Hierbij denk je tenminste niet: heb je hier nou een heel hoofdstuk voor nodig? zoals op school," aldus een deelneemster.

De masterclass is een Europees initiatief dat in 2005, het World Year of Physics is gestart. Sindsdien wordt het jaarlijks in maart georganiseerd door EPPOG, de European Particle Physics Outreach Group. Meer informatie op www.physicsmasterclasses.org.

Impressie van een leerling: Om half elf ging de masterclass van start met het eerste college: "Waar is anti-materie?" door Marcel Merk. Ik heb ontzettend veel geleerd over elementaire deeltjes en hun indeling in families etc. Ondanks het enthousiasme van sommigen tijdens het eerste college, loofde Gerard van der Steenhoven tijdens zijn college "Kosmische neutrino's" een prijs uit aan de persoon die de beste vraag stelde om zo het 'vragen stellen' onder de jonge jeugd aan te moedigen.

Na de lunchpauze begonnen we aan het begin van de middag aan de workshop. Het ging erom dat we nu echt zelf aan de slag moesten gaan. We hadden echter niet alle kennis paraat. Daarom kregen we een korte opfrissingpresentatie van Auke Pieter Colijn die zo aardig was een van zijn beste aio's mee te nemen (Pieter Houben). Dit was het op een na leukste onderdeel van de dag: zelf de kennis, waar we hard voor hebben moeten blokken, toepassen op de computer. We moesten deeltjesbotsingen gemaakt in de Delphi-detector analyseren. We hadden de keuze uit een elektron-event, een muon-event, een tau-event of zelfs een hadron-event. In het begin keek iedereen naar de plaatjes, hoe ver waren de deeltjes door de detector gekomen? Later, na wat extra persoonlijke uitleg, keken we ook naar de drie gegevens die boven ieder plaatje van een event stonden. Na de workshop kregen we in kleine groepen een rondleiding door het gebouw. Inmiddels was het half vijf toen we aan de videoconferentie begonnen. Dit was het leukste onderdeel van de dag. Nadat iedere universiteit of instituut vanuit de steden Athene, Praag, Gottingen, Zaragoza en Stockholm was verbonden, werden alle resulataten van de door leerlingen verzamelde events verzameld door Silvia Schuh vanuit CERN, Geneve. Onze uitkomsten kwamen redelijk overeen met de kansrekening, die van Praag weken het meeste af. Als verklaring gaven zij aan dat het moeilijk was tau- van elektron-events te onderscheiden. Na een quiz van tien vragen bleek dat de Grieken de onbetwiste winnaars waren, er was daar iemand met negen goed beantwoorde vragen, wij kwamen niet verder dan zeven goed beantwoorde vragen. Na een hele leuke en voor herhaling vatbare dag op het Nikhef vertrokken wij naar huis waar we tot de mindere leuke ontdekking kwamen dat we Sesamstraat hadden gemist.