Nationaal instituut voor subatomaire fysica

Wat gebeurde er direct na de Big Bang?
Waar is de antimaterie gebleven?
Had Peter Higgs gelijk?
Hoe maak je de krachtigste deeltjesversneller op aarde?
Waar komen kosmische stralen vandaan?
Wat vertellen zwaartekrachtgolven ons?
Hoe kunnen we onzichtbare, soms onbekende maar altijd piepkleine deeltjes, heel precies detecteren?

Nikhef zoekt mee naar antwoorden!
Het Nationaal instituut voor subatomaire fysica is een instituut dat onderzoek doet op het gebied van (astro)deeltjesfysica. Wetenschappers en technici werken samen aan het onderzoek naar de kleinste bouwstenen van materie en hun onderlinge krachtenspel. Deze piepkleine deeltjes bestuderen zij zowel in botsingsprocessen bij de grote deeltjesversnellers van bijvoorbeeld het CERN bij Genève, als in interacties van hoog-energetisch deeltjes van kosmische origine in bijvoorbeeld de atmosfeer of zeewater.

Het Nikhef is een samenwerkingsverband tussen de stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) en vier universiteiten: de Radboud Universiteit Nijmegen, de Universiteit van Amsterdam, de Universiteit Utrecht en de Vrije Universiteit Amsterdam. Nikhef is gevestigd op Science Park Amsterdam.

: Deeltjesfysica: ALICE is een van de detectoren in de LHC en mede door Nikhef ontworpen en gebouwd

: Astrodeeltjesfysica: in de Middellandse zee biedt KM3Net de infrastructuur voor het onderzoek naar neutrino's

: De verwerking van data verkregen uit onderzoek gebeurt in internationaal verband in Big Grid.

Het is een heel spannende tijd voor de wetenschappers van Nikhef. Op 10 september 2008 is namelijk de grootste deeltjesversneller ter wereld, de Large Hadron Collider (LHC), op CERN van start gegaan, door voor het eerst protonen in de versneller rond te laten gaan. In het najaar van 2009 registreerde de LHC na een reparatiestop de eerste botsingen tussen protonen, en op 30 maart 2010 startte het LHC onderzoeksprogramma. Met een botsingsenergie van tegenwoordig 7 TeV is de LHC de krachtigste verneller ter wereld. Aan de versneller en de bijbehorende detectoren is tientallen jaren door veel mensen gewerkt, waaronder zeer actief door Nederlanders bij drie (ATLAS, LHCb en ALICE) van de vier grote LHC experimenten.

Recentelijk is ook de ANTARES neutrinotelescoop helemaal geïnstalleerd en nu op volle kracht op zoek naar hoog-energetische neutrino's uit de kosmos. Ook het Pierre Auger observatorium voor kosmische straling en de Virgo gravitatiegolven detector zijn operationeel. Meer informatie is te vinden bij astrodeeltjesfysica.

Missie Nikhef

Nikhef heeft zijn missie voor de (komende) jaren vervat in een strategisch plan. Klik op de cover om te downloaden (PDF - Engels). De appendix publicaties kan hier gedownload worden (PDF - Engels).